Kalendarz

« Kwiecień 2014 »
Po Wt śr Cz Pi So Ni
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

BIAŁKO CRP


CRP jest białkiem o masie cząsteczkowej 120kDa, syntetyzowanym w wątrobie. Potężnym stymulatorem syntezy CRP jest interleukina 6 (IL-6). Poziom CRP w surowicy krwi zależy głównie od produkcji de novo, a nie od szybkości usuwania (czas półtrwania 19 godzin). Wartości prawidłowe CRP we krwi nie przekraczają 10 mg/L.

Podwyższone stężenie CRP prawie zawsze wskazuje na obecność (rozwój) zapalenia, jako reakcji na uszkodzenie i martwicę tkanek lub zakażenie. Przebieg zapalenia może mieć charakter ostry lub przewlekły. W tym pierwszym przypadku wzrost stężenia CRP jest znacznie większy (białko ostrej fazy) niż w zapaleniu przewlekłym. Wzrost CRP następuje bardzo szybko - w czasie około 6 godzin po zadziałaniu czynnika uszkadzającego tkankę (np. ostrego urazu). W zakażeniach wzrost ten często wyprzedza objawy. Ten krótki czas reakcji odróżnia CRP od testu opadania krwinek czerwonych (OB), który wykazuje wzrost dopiero w 24 godziny po zadziałaniu szkodliwego czynnika.

Wspomaganie diagnostyki ostrych zakażeń, ich różnicowania i monitorowania leczenia

Definitywna diagnostyka zakażeń wymaga badań mikrobiologicznych, które z reguły wymagają dużo czasu. Wówczas CRP wraz z oceną kliniczną i innymi testami laboratoryjnymi np. obrazem krwi obwodowej mogą stać się podstawą wstępnej diagnozy a nawet, w sytuacjach pilnych, leczenia.

Bakteryjne endotoksyny są potężnym bodźcem reakcji ostrej fazy. W zakażeniach bakteriami gram-ujemnymi stężenia CRP mogą przewyższać nawet 500mg/L. W infekcjach bakteriami gram-dodatnimi wartości są nieco niższe z reguły około 100mg/L.

W zakażeniach wirusowych stężenia CRP zwykle nie przekraczają 50mg/L i tylko rzadko osiągają poziomy przekraczające 100mg/L. Może to być podstawą do zastosowania CRP do wstępnego różnicowania infekcji bakteryjnych i wirusowych.

W różnicowaniu może być tu dodatkowo pomocny obraz krwi obwodowej - leukocytoza (powyżej 15000, w tym granulocyty >80% i przesunięcie w lewo) są na ogół typowe dla infekcji bakteryjnej. [Należy jednak pamiętać, iż nie dotyczy to gorączkujących pacjentów z białaczką i neutropenią oraz chorych na inne nowotwory leczonych chemioterapią. Wówczas tylko CRP >100mg/L i ocena kliniczna przemawiają za infekcją.] W infekcjach wirusowych natomiast liczba leukocytów może być prawidłowa, nieco zwiększona lub zmniejszona i w większości przypadków występuje limfocytoza.

Różnicowanie bakteryjnej i wirusowej etiologii zapalenia ma istotne znaczenie w pediatrii, gdyż gorączka u dzieci jest najczęściej spowodowana infekcjami wirusowymi, które jednak trzeba różnicować z zakażeniami bakteryjnymi ucha środkowego, oskrzeli, migdałków, pęcherza. Niepewność diagnostyczna prowadzi najczęściej do nieuzasadnionej antybiotykoterapii. CRP powyżej 40mg/L u dzieci z gorączką trwającą co najmniej 12 godzin diagnozuje infekcję bakteryjną z 79% czułością i 90% swoistością.

Pomiary CRP mają duże znaczenie w diagnostyce zakażeń u noworodków. Na możliwość ostrego zakażenia wskazują już stężenia powyżej 10mg/L występujące przed trzecim dniem życia. Pojedyncze oznaczenie CRP ma jednak ograniczoną wartość diagnostyczną, gdyż wzrost tego białka, niekiedy do 70mg/L, może wystąpić z powodów nie związanych z infekcją, takich jak zaburzenia oddechowe, zespół aspiracji smółki, krwawienie śródczaszkowe, wstrząs. Wykonywanie seryjnych oznaczeń CRP w odstępach 12-godzinnych i wykazanie dynamiki wzrostu (około trzykrotnej) znacznie zwiększa czułość wykrywania infekcji. W wykrywaniu sepsy u noworodków pomaga jednoczesne wykrycie neutropenii ze stosunkiem granulocytów pałeczkowatych do segmentowanych >0,3. W przypadku normalnej lub podwyższonej liczby neutrofili stosunek ten już powyżej 0,2 jest podejrzany.

Seryjne pomiary CRP podwyższają także jego wartość diagnostyczną w wykrywaniu zakażeń pooperacyjnych, ponieważ sam uraz operacyjny jest przyczyną zwyżki CRP osiągającej maksimum w 48 godzin po operacji. Utrzymywanie się wysokich stężeń lub ich jeszcze większy wzrost po tym czasie wskazują na możliwość infekcji.

Ponadto seryjne pomiary CRP mogą służyć jako wskazówka do optymalizacji leczenia antybiotykami w wielu ostrych infekcjach, do wdrożenia antybiotykoterapii u pacjentów wysokiego ryzyka w przypadku braku diagnostyki mikrobiologicznej, do zaprzestania leczenia, gdy CRP spadło do normy.

Inne stany i choroby przebiegające z podwyższonym stężeniem CRP

CRP zwiększa się wydatnie w uszkodzeniach i martwicy tkanek na skutek urazów, oparzeń, ostrego zapalenia trzustki, zawału mięśnia sercowego, zakrzepicy żył głębokich. Zarówno w tych ostrych stanach jak i wcześniej omówionych infekcjach stężenie CRP odpowiada aktywności procesu chorobowego i tak stężenia 10-50mg/L odpowiadają umiarkowanemu zapaleniu, do 100mg/L nasilonemu zapaleniu, które może wymagać interwencji i powyżej 100mg/L ciężkiemu zapaleniu o najczęściej bakteryjnym podłożu. Wysokie stężenia CRP oznaczają także niekorzystne rokowanie np. w zapaleniu trzustki i zawale mięśnia sercowego.
Stężenie CRP zwiększa się, na ogół umiarkowanie, w chorobach przewlekłych, którym towarzyszy odczyn zapalny, ale korelacja między CRP a nasileniem zapalenia jest mniejsza niż w stanach ostrych. Chorób tych jest wiele, ale z najważniejszych i najczęstszych należy wymienić choroby nowotworowe, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń układowy, chorobę Crohna, gruźlicę.

Największe praktyczne znaczenie ma oznaczanie CRP w reumatoidalnym zapaleniu stawów, gdyż w istotnej mierze wskazuje na aktywność choroby oraz jest przydatne w monitorowaniu skuteczności leczenia i optymalizacji dawek leków przeciwzapalnych.

CRP jest wartościowym wskaźnikiem prognostycznym chorób sercowo-naczyniowych u osób początkowo zdrowych jak i z chorobą wieńcową. Stężenia CRP powyżej 3mg/L oznaczają około dwukrotnie większe ryzyko incydentów wieńcowych w przyszłości. U pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi za punkt odcięcia, powyżej którego rośnie ryzyko powikłań i nagłej śmierci sercowej przyjmuje się stężenie 10mg/L. Wystarczą tu zatem zwykłe metody oznaczania CRP jako białka ostrej fazy.

Wygenerowano w sekund: 0.01
793,711 Unikalnych wizyt